Kınalıada
Kınalıada da diğer adalar gibi manastır adasıdır. Imparatorlarin, imparatoriçelerin sürgün yeri olmuştur. 1071 Malazgirt Savaşı’nda Selçuklu Sultani Alpaslan’a tutsak düşen Romanos Diagonos, İstanbul’a dönünce tahtan indirilerek, adadaki yukarı manastıra kapatılmış ve ömrünün sonuna kadar burada kalmıştır.
Kınalıada tarihinde adı geçen diğer ünlü kişiler şunlardır: İmparator 5.Leon, Imparator 1.Mikael Rhangabe, Imparator 1.Romen Lekapiros ve General Vartanios. Kınalıada’nın tarihteki eski isimleri PORT, PROTY, AKONI, AKONIDIS olarak geçmektedir. Adanın kimisi ayakta kalmış kimisi yıkılmış, günümüze ancak önemsiz kalıntı ve izleri kalmış tarihi yapıtlar şunlardır:
Aşağı Manastır, Vartanios Manastır Kilisesi, Panaia, Surp Lusovoriç Ermeni Kiliseleri, Askitaria Kesişhanesi Hristos Mezarlığı’dır. Romanos Diagenes dışında Kınalıada’da yatan diğer ünlü kişiler şunlardır: İparator 5.Leon, İmparator 1.Mikael Rhangabe, Sinyosoğlu.
Fazıl Ahmet AYKAÇ Kınalıada’nın simgesi olmuş edebiyatçıdır. Burada modern üslupta inşa edilmiş camisi ünlüdür. Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinin baslangıcı sayılan MALAZGİRT Savaşı aynı zamanda Romanos Diagonesin Kınalıda noktalanan trajik sonun başlangıcıdır.
Selçuklu hükümdarı Alpaslana yenik düşen Romanos İmparatorluktan azledilmiş, daha sonra Andronikos tarafindan Tarsus ovasında yakalanarak İstanbul’a getirilmiştir. Getirilirken Kütahya civarında gözleri dağlanarak kör edilip, Kınalıada da kendi yaptırdığı manastıra kapatılmiştır.
